Hulde aan Herlina

P1380979

Vandag, presies 3 maande gelede vra tannie Herlina Malan my om haar Carnarvon toe te vat. Sy voel nie lekker nie. Sy moet by dr. AJ uitkom.

Vandag, dag en datum 3 maande later, hou ons ‘n roudiens vir haar. Lê haar as weg in ‘n nissie in die huis van Herinnering.

Niemand het verwag dat dit so gou sou gaan nie. Van Carnarvon word sy Prieska toe gestuur vir ‘n sonar. Van Prieska, Kimberley toe vir skanderings. Daar ‘n paar weke in die hospitaal vir verdere toetse. Bloemfontein toe vir ‘n stent in haar pankreas. Kathu toe om by die Christo en Handelee aan te sterk. Daarvandaan Douglas ouetehuis toe waar sy net 3 weke ‘n inwoner was voordat sy sterf.

Van die heel begin weier tannie Herlina enige ingrypende behandeling. Wat ookal die uitkoms van die toetse sou wees, sy besluit dat sy gereed is vir die Huis met die baie Wonings. Haar wense word gerespekteer. Gelukkig was haar laaste weke pynloos.

Drie weke gelede, kom laai haar familie haar goedjies hier in Vanwyksvlei vir die ouetehuis in Douglas. Ons tannies van die dorp lê gou ‘n tee aan om op gepaste wyse haar te kan groet. Sy kuier lekker saam sonder enige ongemak of pyn – eet van alles wat op die teetafel uitgepak is.

Dis net in die laaste ure van haar lewe wat sy suurstof kry om dit vir haar draagliker te maak. So word haar wense gerespekteer en sterf sy in waardigheid, presies soos wat sy gelewe het – met trots en waardigheid.

Ek sien nog hoe kom sy aangestap na die Bybelstudie met haar kierie, krom heup of nie. Sy weier dat iemand haar gaan oplaai. Glo dat sy die bene aan die gang kan hou slegs deur aan te hou loop. Tannie Herlina se gunsteling opmerking aan die Bybelstudietafel is altyd: “Die Here maak nie foute nie”. As daar gepraat word oor krisisse en swaarkry, sou sy sekerlik ‘n lywige bydrae kon maak, maar nee, sy getuig net altyd van die Here se goedheid, sy voorsienigheid en sy genade in tye van swaar. Hoe Hy teenwoordig is tydens moeilike tye en altyd ‘n mens deur die swaar laat kom deur sy nabyheid en guns.

Haar bure is van die oudste inwoners van die dorp. Sedert sy 3 jaar gelede ‘n heupvervanging kry na ‘n lelike val een aand, hou hulle getrou ‘n ogie oor haar. Die laaste oproep wat op haar selfoon geregistreer staan, is dié van buurman Doupie Oberholzer.

Vandag kry tannie Herlina dit reg om ‘n klomp mense in die erediens saam te snoer – lidmate, nie-lidmate, mense uit die woonbuurt met wie sy ‘n jarelange verbintenis gehad het, oud-kollegas, naby familie, verlangse familie, familie van so ver as die Kaap en Nieu-Zeeland. .

Ook Piet Jafta, wat los werkies vir haar in die tuin doen en Wit-Anna, wat al die jare tannie Herlina se kinders help grootmaak het, bring vir oulaas hulde.

Na die diens vier ons haar lewe op gepaste wyse met die beste uit almal se kombuise

Oor die jare heen is sy welbekend by een en almal op die dorp want elke oproep wat desjare gemaak word, gaan deur die handsentrale waar sy jare se diens lewer. Nou is haar stem vir altyd stil.

Totsiens, tannie Herlina.

Advertisements

BullRun Bulletin

stof

Noudat die dorp en Wilhelm-se-pan se stof weer gaan lê het, probeer die Vanwyksvleiers hulle lewe weer belyn met die normale verloop van dae. Maar die terrein word eers opgeruim, die boeke word eers afgesluit, die voorrade word eers gekontrolleer, die oorskotte (nie dié van die deelnemers nie…) word eers teruggery en elkeen probeer weer sy eie lêplek terugkry.

Weg Ry & Sleep Bull Run 2018 lê agter ons. Voor ons, skaars tyd vir rus, want nabetragting moet gehou word en 2019 moet nou reeds beplan word.

Getalle:

150 spanne skryf in van regoor die land. 650 mense se name staan op die lys en kry slaapplek en daagliks ‘n kospakkie. Slegs ‘n handjie vol inwoners van ons klein dorpie is beskikbaar om alles te behartig – vir maande reeds. Elke denkbare blyplek in die dorp is vol bespreek. Die tentedorp wat op die terrein opgeslaan is, huisves die res.

Raakvatters:

Tussen Vasie De Kock, Jan La Grange en Johan Smit, gebeur die grootste deel van die voorbereiding. Tussendeur kom gee mense met spesialiteitsvaardighede hand met bedrading en riolering en installering en modifisering en verfraaiing en toekamping en aftakeling en opknapping en sweiswerk en verfwerk. Johan en Jan-Hendrik en JB en Paul en Lolita en Stefan en Gert.

lolliesverf

Lolita du Pisani werk tot sononder aan die verfraaiing van die nuwe ablusie

Mark Penning, wat ‘n huis in Vanwyksvlei het, kom van Bloemfontein met sy grondverskuiwingsvoertuie om die ‘gat’ in die terrein op te vul. Met sy watertenker vul hy die drie Jo Jo’s met genoeg water wat die naweek kan hou.

Ria van Rensburg beplan elke kospakkie vir die aande se etes meesterlik tot op die laaste gram. Alles werk perfek uit. André Oberholzer, die plaaslike slagter, berei met sy helpers 650 braaipakke voor vir elke aand vir elkeen van die manne wat ingeskryf is. Die braaipakke en kospakkies word per kaartjiestelsel saans uitgedeel.

Ria

Ria van Rensburg aan die stuur van die kosvoorbereiding

Tannies, al ver in jare, huiwer nie om hand te slaan aan die voorbereiding van braaibroodjies, of knoffelbroodjies, of noedelslaai of knoffelaartappel of koolslaai nie – 650 individuele porsies van elk – 7 ure vooroor gebuig en op hulle voete!!!! Baba, Petro, Gerrie, Marietjie, Sannetjie, Rina en vele helpers uit die woonbuurt waarsonder ons hande net te min sou wees. Later word familie ook ingespan – Elsje, Dewald, Paul, Jaques.


Rina maak solank ys sover as wat die beperkte dorpswater haar toelaat. Ry in een dag eers Carnarvon toe en dan Prieska toe vir nog ys. Dan bak sy pannekoek, dan smeer sy brood.  Joppie ry ekstra water in vanaf Môreson sodat die ergste stof op die terrein natgelei kan word.

Kosstalletjies:

Vanjaar werk niemand vir sy eie sak nie – als gaan vir die kerk. Tilla la Grange se asbosskerm staan hierdie jaar hoër as laas jaar. Pap, kaiings, kaapstertjies, roosterkoek met skaapvet en stroop … Nja!

skerm2

Marietjie, Tilla en HJ aktief in die asbosskerm

Karin en Dia los die kinders by die ouma’s en doen voluit hamburgers en worsbroodjies. Dawid en Eljo verkoop draairoomys. Tussendeur word pannekoek gebak. Rida en Magriet verkoop basaarpoeding. Vasie en Rida voorsien broodnodige water. HJ moet sy staal ken by die kole tussen skaapstertjies en hamburger patties en wors. Boonop nog genoeg kole vir roosterkoeke ook!

Fanie en Tertia Pretorius van Crater Coffees is weer hier al die pad van Parys om van vroeg-vroeg soggens hulle geurige koffie te bedien.

koffie

Helpers:

Van ekstra hande gepraat; mens pak nie so iets aan sonder sekuriteitsmanne, skoonmakers, rommelverwyderaars, karweiers, kroegmanne, skermpakkers, vuurmakers, roosterkoekbakkers, skottelgoedwassers, kosmakers, nie. So het heelparty al hulle merk gemaak en sal beslis volgende jaar weer in die span opgeneem word.

werkers

‘n Groepie van die werkers wat op die laaste dag nog gehelp opruim het

Die kroeg:

Vanaf 10vm – 6nm is ‘n enorme lang skof om op jou voete te staan by die kroeg. Aandskof eweneens, want mens skink solank die manne drink. Onbaatsugtig is die hulp van Lolita en Joppie en Dawid en Johan La Grange en Jan-Hendrik en Stefan en Francois en Johan Bruwer en JB en Marlise en Karin en Sybrand.

Gebeurlikhede:

Behalwe die normale dough-nut-gooiery en kerk-klok-luiery diep in die nag, sorg vanjaar se deelnemers vir genoeg karwrakke wat herwin moes word, ambulansritte wat gery moes word, soekgeselskappe wat verdwaaldes moes opspoor, en na-ure se werk vir die plaaslike en ingevoerde manne in blou uniforms.

Vir die dorpskinders word ‘n kaskarwedren op die rygbyveld gehou met karre wat Weg Ry & Sleep Bull Run 2018 se organiseerders saambring en padwaardig maak.

Vraagstukke?

“Jan, hoekom doen julle dit? Hoekom sal ‘n mens maande lank so swoeg, soveel petrol uitry, soveel onbetaalde werksure insit? Dit rym nie?”

“Want die saak is groter as ons. Die blootstelling wat Vanwyksvlei en sy inwoners kry, kan nie in geld omgereken word nie. Een keer ‘n jaar lewe hierdie dorp. Maar dwarsdeur die jaar kom die goedgesindheid terug in die vorm van donasies van voer en werkskepping en kontrakte en projekte.”

“Maar wie sponsor al hierdie voorbereiding en mannekrag?”

“Die kerk. Die kerk skiet voor en als gaan terug in die kerk se sak. Die kerk maak lewe weer moontlik.”

jan

Jan la Grange staan aan die stuur van sake

 

Die 3 E’s

 

Earl, Edward en Eversohn wag net buite die dorp vir ‘n lift Carnarvon toe. Ek en Ria, wat by my kuier, stop en laai op.

“Kan julle manne ‘n pap wiel omruil as dit moet?”

“Ja Mevrou!” kom dit in ‘n trio.

“Waarvoor gaan julle Carnarvon toe?”

“Ons gaan onse rapporte haal, Mevrou.”

Hulle is al drie in Gr 11 en die skool is sedert verlede Donderdag al gesluit, net na die eksamen. Vandag sal die rapporte beskikbaar wees.

Ons reël dat hulle ook saam terug kan ry, mits hulle die rapporte vir ons wys. Saak is reg.

Ons gesels en vind uit Earl wil engineering gaan doen na skool, Edward wil ‘n boiler maker word en Evensohn wil ‘n diesel mechanic word.

Afgelaai in Carnarvon, ontmoet ons my sus Mariëtte, wat weer ‘n uitreik saam met die span van Carpe Diem doen, by ‘n restaurant. Sy en Ria het mekaar laas gesien toe Ria in St 9 was en Mariëtte matriek in Barberton gedoen het. Ons gesels te veel vir die kort middagete pouse wat Mariëtte beskikbaar het, gaan doen gou inkope in ‘n stampvol Spar en vat die pad terug. Die drie E’s op hulle pos waar ons afgespreek het om hulle op te laai.

Geen rapporte. Die skoolkantoor was reeds toe …

Eers buite sein, onthou ek te laat dat ek nie vir Johan laat weet het ons vat die pad nie. Gewoonlik kan hy dan uitreken wanneer ons by die huis behoort te wees en sal onraad vermoed as ons nie binne tyd opdaag nie.

Net anderkant Bloubos trap ek ‘n klip, die kar swenk effens en ek stop dadelik. Pap wiel. Geen sein.

Die drie E’s spring flink aan die werk en ruil die band om. Maar daarna verseg die kar om te beweeg. Pak weer af – dalk is die boute skeef ingedraai. Draai los en weer vas. Nee. Sy wil nie vorentoe nie. Die drie E’s krap kop. Ons sit!

3wiel

‘n Paar voertuie spoed verby sonder om navraag te doen. Later, heelwat later, stop ‘n Lanbouweekliks bakkie om te hoor of ons hulp nodig het. Ons verduidelik ons probleem. Drie manne klim uit, probeer weer losdraai en vasdraai, maar nee, sy wil nie vorentoe nie. Die drie E’s krap harder kop.

Die manne het ‘n opname vir Landbouweekliks kom doen by Karel van der Merwe van Waverley en is op pad terug Pretoria toe. Dis al naby 5nm. Ek gee Johan se selnommer. Hulle moet hom net inlig van ons situasie sodra hulle sein kry, asseblief.

Ons sit. Net Ria het ‘n flessie met nog ‘n slukkie of wat water daarin. Die seuns het vanoggend laas 2 snytjies brood elk by Eversohn se antie gekry om te eet. Dis lankal uitgewerk. Ons gee ons doggie bag wat ons van ons middagete saamgebring het. Ons wag.

wiel moedeloos

Net een van die baie voertuie wat verby spoed, stop. Ek verduidelik dat hulp op pad is en vra of hy die seuns solank sal oplaai. “Nee Mevrou!” sê Edward, “ons is saam in die ding. Ons support vir Mevrou-hulle. Ons is mos nou verantwoordelik vir Mevrou-hulle.”

Later vra Edward toestemming om te rook. Natuurlik mag hulle. Maar hulle vra bietjie water daarvoor. Dis Ria wat vinning snap hulle wil hubbly rook. Daar’s te min water daarvoor oor in Ria se flessie.

Hulle begin seker al aan onttrekking ly. Want nou loop soek hulle water in die veld. Helaas.

Die son maak al lang skadu’s. Later stop Edward ‘n kar en vra vir water. Uiteindelik kan hulle dampe gaan stook.

Met dié verskyn ons ridder in die blou bakkie op die horison. Hy bring warm baadjies, koue water en ‘n fles koffie saam!!

‘n Paar vrae en Johan besef die fout. Die spaarwiel het ‘n ander soort rim wat korter boute vereis wat netjies in ‘n sakkie in die kattebak lê. Ons het nie eens opgemerk dat die rims verskil nie. Die drie E’s neem kennis. Ons reisgenote het daai langer boute ingedraai en ingedraai en ingedraai… die handrem steek vas. Die drie E’s leer iets nuuts.

Johan het ‘n beter domkrag saamgebring en met moeite is die in-en-in-en- ingedraaide boute weer uit. Heen en weer probeer Johan die briekdrom losdraai, vervang die wiel en daar beweeg hy. “Nou is hy nja!”

Ons ry; Johan in die wit kar met Eversohn om hom te support, en ons ander agterna in die blou bakkie.

wiel1

20 kilometer verder stop Johan. Die wiel loop warm. Ons draai by Waverley af om Jannie Swart, die meganiese man se raad te vra. Die wiel word weer afgehaal om die skade te ondersoek. Slegs die handrem se een briekskoen het bly vastrek. Minimale skade. Dié word verwyder.  Die drie E’s leer ywerig hóé.

Die aandster is al lankal onder teen die tyd dat ons die seuns by hulle huise aflaai.

Drie A’s vir goeie gesindheid, ondersteuning en leergierigheid vir die drie E’s.

 

Annie Swarts teken 100 aan

Die seisoen het amptelik vandag gedraai. ‘n Nuwe seisoen begin ook vandag in Tannie Anna Swarts se lewe. Van vandag af leef sy ‘n lewe ná ouderdom 100.

 

Tannie Anna is gebore op 20 September 1918. Sy onthou nog die dae as die dam gereeld weer geskraap moes word, vroeg in die vorige eeu. Haar pa was een van die dambouers wat in 1882 begin is. Sy vertel hoe haar pa nog moes help om die damwal met bokvelle uit te lê. Op die bokvelle is klippe gepak waarmee die wal gekompakteer is. Dit is dan weer toegepak met potklei. Die damwal staan vandag nog net so.

By haar in haar karaktervolle huisie hier in Vanwyksvlei, woon ‘n hele paar geslagte saam.

Anniekoek

Sewe kinders is vir haar en haar man gebore waarvan slegs twee nog lewe. Haar dogter, Rachel, versorg haar tans. Tannie Annie kan nog goed loop, kan nog goed genoeg sien om daagliks naaldwerk met die hand te doen, hoor minder goed, kan nog verbasend goed onthou en het nog haar eie tande. Sy voer nog ‘n sinvolle gesprek met mens en lewe ‘n lewe van opperste dankbaarheid.

AnnieS

Sy vertel dat haar pa naby Humansdam rond gewoon het toe die dam se bouery in 1882 begin is. Hy was een van die dambouers wat met esels potklei vir die dam aangery het. Later jare word sy in Smouskolk se omgewing gebore as een van drie dogters van haar pa en ma. Haar ouers het ook by die Ingelsman op Garskolk gewerk waar sy moes help miskoeke optel om vuur mee te maak.  As jong meisies gaan grawe sy en haar susters sout onderkant die damwal uit en dra dit op hulle koppe dorp toe in ruil vir lewensmiddele.

Haar man het by Oom Doupie Oberholzer se pa op die Lande gewerk en later vir Doupie self. “Ek het al Doupie-goed se kinders help groot maak. Op hierdie rug van my het ek Deon-hulle rond gedra. Ook vir einste André Oberholzer wat nou so ‘n groot man is.”

Tannie Anna vertel dat haar pa op ouderdom 101 gesterf het. Sy goeie gene leef voort in hierdie inspirerende vrou.

 

Solotrap, vrou-alleen

Vrou-alleen trap Leonie Yendall per fiets deur die Noord-Kaap op pad Grahamstad toe. ‘n Roete wat haar terugneem na haar wortels en na die gebied waar sy grootgeraak het.

LeonieY

 

Ek ontmoet haar by Doupie en Elize Oberholzer waar sy vanaand oorstaan. Wat ‘n indrukwekkende vrou! Sy is eintlik, behalwe dat sy ‘n opperste avonturier is, ‘n nguniboer in vennootskap met haar man naby Grahamstad. Geen uitdaging, lyk my, is vir haar te groot nie.

Agt dae gelede val sy in die pad by Grootdrink. Sy het pas die Visrivier saam met ‘n paar vriendinne gestap. Op pad terug laai haar stapmaters haar met fiets en al af by Grootdrink vanwaar sy haar toer begin.

Van Grootdrink na Groblersdal. Daarvandaan na Boegoebergdam waar sy op die plaas Zeekoebaart oorbly vir nog ‘n dag. Dan tot by Marydale waar sy eers na sononder die dorpie bereik. Vanaf Marydale tot op die plaas Gelukspan, toe tot op De Naawte en vandag tot op Vanwyksvlei.

Haar fiets, Die Mamba, is spesiaal vir die grondpad van die Noord-kaap opgebou. Alles ry sy saam – tent, slaapgoed, water, proviand, klere. Alles wat moet laai, laai ook deur ‘n dinamo op die fiets sodat sy nooit sonder selfoon is nie.

Waar sy kom, staan sy oor. Wie ook al slaapplek aanbied, daar slaap sy, ongeag ras, kleur of stand. So kom sy doodmoeg in Marydale aan. Uit die donkerte kom Jerome en bied slaapplek by sy ma se huis aan waar sy ‘n salige nagrus geniet.

oorstaan2

In Marydale bied Moira hierdie kamertjie aan waar Leonie kon oornag

Geen vasgestelde afstand per dag nie. Soos die weer en die Gees haar lei, so pas sy aan. Een dag is dit 58km, die volgende 38km, dan weer ‘n hengske 75km. Of sy staan bloot ‘n dag oor en kuier net. Dis alles deel van haar toerervaring.

Leonie is gesiggestremd. Sy ly aan gloukoom maar laat haar nie daardeur onder kry nie. Sy het ‘n spesiale toepassing op haar foon wat haar help lees en waarmee sy alles doen – foto’s neem, internet, daaglikse inskrywings op fb, die werke.

Voorheen het sy wel al saam met groepe fietstoere onderneem. Maar sy verkies die solo-idee, waar sy kan stop om ‘n toneeltjie wat haar opval, te kan afneem sonder dat dit iemand anders se spoed breek. Op dié manier mis sy niks – nie ‘n kostelike naambord of ‘n medereisiger of ‘n interessante karakter nie.

Mag jy kosbare nuwe kennisse opbou op jou soloreis deur die Karoo. En mag jou reis verder een van groot hoogtepunte in jou lewe wees. Bon voyage!

‘n Barnabasbelewenis

Die bedieningspad kan soms ‘n eensame pad wees. Veral op ‘n klein, afgesonderde Karoodorpie soos Vanwyksvlei. Maar dan beleef jy uit die bloute ‘n Barnabasmoment – ‘n moment van bemoediging.

Barnabas

So kry Johan ‘n versoek van Jak127, ‘n organisasie wat hom beywer vir die ondersteuning van veral weduwees en wese, om een aand by ons te oornag op pad deur die Karoo. Hulle is sewe manne, soek slaapplek en wil graag die aand saam met ons verkeer.

Kommandeer gou vir Rina en Rida op om te help met die slaapplek en maak gereed om die sewe manne te ontvang vir ‘n Karoobraai by ons aan huis. Pragtige, toegewyde manne met ‘n liefde vir die Here en sy mense.

Hennie van Vreden, (oud polisieman en die stigter van Jak127 – gegrond op die skrifwoord in Jakobus 1:27), Marius, Dewald, Ron, Danny, Pieter en Charl se twee voertuie sleep net so na 4nm hier in vanaf Vosburg. En ons begin kuier.

jak127

Op my navraag oor die doel van hulle sending, en onder die indruk dat hierdie uitreik ‘n program behels om die plaaslike gemeenskap te kom bedien, hoor ek dat hierdie manne bloot deur die Karoo reis om medegelowiges te bemoedig. Hulle het nie ‘n program nie. Hulle beoog om van dorpie tot dorpie deur die Karoo te reis en telkens net een aand oor te bly. Verder vertrou hulle die Gees om hulle te lei – wat hulle by elke oornagstaning moet aanbied, sal afhang van die omstandighede.

Charl het ‘n woord van God ontvang uit Hand 20:2 om op reis te gaan en mense op sy pad te bemoedig. En dis wat hierdie sewe manne doen. Hulle kom bedien. Bring baie meer as wat hulle kan ontvang.

Ons, wat almal swaar dra aan die bekommernis oor die toekoms van ons gemeente, ons wat hard besig is met voorbereidings vir die BullRun, ons word bedien. Ons, wat nie een daarvan bewus is hóé ernstig ons juis op hierdie stadium van ons bediening, bemoediging nodig gehad het nie, oes die seën van hulle besoek.

Om so ‘n klomp begeesterde manne te hoor getuig van God se werking in hulle lewe, inspireer van vooraf.  Om geleentheid te kry om ook jou hart teenoor hulle oop te maak, is bevrydend.

Later demonstreer Dewald die bordspel Eagels and Turkeys (wat hy en sy vrou ontwerp het) aan ons. Dis ‘n kragtige manier om mense aan die praat te kry oor hulle vrese en bekommernisse, maar ook te deel in hulle seëninge en dankbaarheid. En so spoel dit oor in voorbidding vir elkeen van ons.

Barnabas se naam was eers Josef. Sy naam beteken “iemand wat mense moed inpraat”. Een van die mense wat eintlik maar agter die skerms gewerk het maar ‘n kragtige bediening van bemoediging aan medegelowiges beoefen het. Dis wat hierdie manne kom doen.

En ek beslaan hulle tot ridders van die Barnabasbrigade.

Sela

Ontruim.

 

So onvermydelik soos die dood, so is huisopgee vir elkeen. Een of ander tyd in jou lewe moet jy daardeur.

So is dit ons voorreg om die afgelope paar weke weer deur daardie oefening te gaan. Nie omdat ons nou op pad ouetehuis toe is nie, maar omdat ons kinders uit ons huis in Pretoria getrek het. Daar staan die leë huis met huisraad – want ons is net met ‘n klein bietjie persoonlike besittings Vanwyksvlei toe drie jaar gelede. Al ons goed is nog daar sonder dat ons die kinders stoorgeld betaal het.

Die kinders beweeg aan. Ons moet ook.

Gelukkig val die oefening saam met ‘n uitnodiging van NG Lyttelton-Oos aan Johan om ‘n preekbeurt te gaan waarneem tydens die viering van hulle 60ste bestaansjaar. Die plaaslike kerkraad staan die besoek toe. Ons vertrek ‘n week voor die preekbeurt om solank ons besittings te gaan stoor – dis nog ses maande voordat ons kontrak met Vanwyksvlei verstryk.

Nou wonder ek? Sal jy al jou besittings gaan stoor as jy weet jy skaal in elk geval oor ses maande drasties af? So vlieg ons in en maak radikaal minder. Neem onemosioneel besluite oor uitsmyt, skenk, herwinning, stoor. Sien, een of ander tyd móét almal daardie besluit neem, anders neem iemand hom (wee jou) namens jou.

Daar’s hopies: hierdie gaan Hospice toe, daardie word geskenk aan Solidariteit, ‘n ander hopie is nog die kinders s’n, díés kan die skool op Vanwyksvlei gebruik, dít hou ons, daai wil ons nog gebruik, hierdie gaan vir die herwinningstrollies op asblikdag, boeke wat ons nooit weer gaan lees nie, kan gaan vir die kerk se boekrak. Jy moet mooi kophou tussen hopies om nie deurmekaar te raak nie …

Rye en rye teologiese boeke is nêrens meer in aanvraag nie. Stapels en stapels wiskunde en wetenskap studiesstukke en vraestelle gaan nooit weer gebruik word nie. Alles gaan vir papierherwinning.

Meubels en huisraad word weggery stoorplek toe.

Tussendeur word die huis se vloere herstel. Daar’s meer stof as dít wat mens nodig het vir nadenke of dankbaarheid. Dan moet daar nog geverf word ook want ons moet ‘n goeie huurder kry – hierdie is ons enigste pensioen. Dus word die week twee. Later twee en ‘n half …

huisf

Dis nie die eerste keer dat ons afskaal nie. Met elke verhuising gebeur dit noodgedwonge. Wanneer die kinders een na die ander die huis verlaat, neem hulle baie van hulle eie besittings saam. Ek reken alle mense doen dit ook in fases eerder as om eensklaps ontslae te raak van ‘n leeftyd se opgegaarde goed.

Hoe dankbaar is ek en Johan vir hierdie oefening van die afgelope paar weke. Dit leer ons ‘n duur lewensles. Die onnodige bagasie wat mens met jou saamsleep is soos ‘n binding. Weggee, weggooi, wegmaak, wegstuur, wegsmyt is bevrydend. Dit waarsonder jy ‘n paar jaar reggekom het kan iemand anders se lewenskwaliteit verbeter. Opgaar grens aan sonde …

Om ligter verder te reis word lekker. Goeters knel. Dis makliker met minder.

Minimalisme word ons motto. Ontruiming, ontdek ons, verruim.

Red nou ‘n kerk

Hoe red mens ‘n kerk wat kwyn? Sal mens ‘n projekbestuurder of fasiliteerder of strategiese beplanner of dalk ‘n beter dominee inkry? Sal mens alles toemaak en van vooraf begin? Sal mens saamsmelt met ‘n bestaande gemeente?

Met net sowat 70 lidmate oor op ons lidmateregister is ons tans maar ‘n klein gemeente. Heelparty van hulle is lankal nie meer kerkgangers nie, of studeer elders, het afgetree en woon nie meer in Vanwyksvlei nie.  Bowendien moet sommige lidmate kilometres plaaspad aandurf met tot soveel as 17 hekke wat moet oop en toe om betyds by ‘n erediens te kan wees. Andermaal het boere geen plaaswerkers vir ‘n naweek nie wat meebring dat hulle op ‘n sabbat nog voor kerk moet voer en doen, wat dit bitter moeilik maak om kerkbesoek ook nog in te pas.

Dis nie net ons storie nie.

Met ‘n gemiddelde kerkbesoek van omtrent 16 per erediens vir die afgelope 6 maande, is ons op ‘n baie styl afdraande pad.  Die bedryfskoste van ons gemeente – dominee, koster, orrelis, skoonmakers se salarisse, onderhoudskoste, telefoon, munisipale rekening – boer ons snel agteruit.

Johan het nog net 6 maande op sy kontrak met die gemeente oor. Wat daarna? Sal die gemeente ‘n volgende predikant kan bekostig? Sal die donker bedreigings ons gemeente ook insluk?

donker toesak

Die pad vorentoe moet bepraat word. Daarom hou ons gemeentevergadering.

Gemeentevergaderings het die potensiaal om te ontwikkel in iets wat raak-raak aan ‘n NAP-SAP-vergadering. Dalk vlieg stoele nie rond nie, maar verwyte en beskuldigings kan wel.

Nie hierdie keer nie. Die gemeente vergader in diep afhanklikheid van die Heilige Gees vir sy leiding. Niemand kom met ‘n vooropgestelde agenda nie. Daar heers afwagting. Ons praat nie, ons luister.

Jan la Grange doen verslag oor die pas afgelope konferensie in Barkley-Wes oor kleiner wordende gemeentes. Ons is nie alleen nie. Slegs in die Noord-Kaap is ons maar net nog een van baie wat in dieselfde posisie verkeer.

Daarna delf ons, onder leiding van Johan, in die Woord uit Lukas 10 na antwoorde. Die kerk is God s’n. Dis nie die dominee s’n nie. Ons hoef nie die kerk vir Hom te red nie. Hy is steeds in beheer. Hy het aan ons ‘n model gegee in sy Woord wat sal lei tot groei en uitbreiding. Maar met ‘n vooropgestelde agenda is dit bitter moeilik om te sit en te luister wat God sê. Alleenlik met ‘n verwagting dat daar wel antwoorde uit die Skrif te vinde is, is dit moontlik om te besin oor wie wat moet doen, in watter gesindheid, teenoor wie en waarom. So eenvoudig soos dít.

Ons is wel ‘n kwynende gemeente, maar ons liggie het nog nie uitgedoof nie.

gloei

Ons is nou opnuut weer ‘n biddende gemeente. Ons erken dat oulike plannetjies nie die kerk gaan red nie, slegs gehoorsaamheid aan God se opdrag. Ons verbind onsself opnuut daaraan om nie net te wil sit en ontvang nie (soos wat dit maar so maklik gebeur met televisiekerk), maar om uit te gaan as gestuurdes om die oes te gaan insamel. Die groot oes daarbuite vereis dat die kerk steeds ‘n ligpunt in hierdie afgeleë deel van die Bo-Karoo moet bly.

lig

Dalk, net dalk kan ‘n verandering lidmate weer terugbring. ‘n Gesindheidsverandering. ‘n Ingesteldheidsverandering. ‘n Persepsieverandering. ‘n Hartsverandering.

En dít is die werk van die Heilige Gees alleen.

Nagstemerrie-ondervinding

Kan jy jou indink hoe dit moet voel om as Vanwyksvleier op Parkstasie in Johannesburg beroof te word? Dit gebeur met Angeline Beekman.

Angres

Angeline en Evangeline

Op pad na ‘n profetiese konferensie in Pretoria reis sy met haar dogtertjie, Evangeline, van amper 4, per taxi van Vanwyksvlei na Prieska. Van Prieska na Kimberley. Van Kimberley na Johannesburg en word afgelaai op Parkstasie. Daar moet sy ‘n taxi Pretoria toe kry om by die skouterrein afgelaai te word waar die konferensie plaasvind. Maar alles is so groot en vreemd en besig. Wie moet sy vra om hulp? Om Inligting?

Met haar dogtertjie en haar bagasie probeer sy taxi staanplek nommer 52 kry volgens inligting wat sy ontvang het. Maar geen sukses. Sy vorder nie. Die dag se skadu’s word lank.

Oplaas terug na die oorspronklike plek van aankoms. Sekuriteitsbeamptes verstaan nie haar navraag nie; sy praat Noord-Kaap Afrikaans, hulle Tswana.

Die taxi wat haar in Johannesburg besorg het, staan nog geparkeer op die oorspronklike plek. Sy vra hulp. Hy verwys haar na sy co-driver. Dié bied aan om haar te help dra aan haar bagasie tot by die staanplek van die taxi’s na Pretoria. Op pad soontoe lui haar selfoon. Sy beantwoord die oproep. ‘n Tweede keer lui die selfoon. Dis haar ouma van Prieska. Maar voordat sy behoorlik kan antwoord, neem die co-driver haar foon af, sonder enige seremonie. Evangeline begin huil.

Die co-driver neem Angeline se bagasie en deursoek dit. Vat al haar geld. Sy staan daar tussen malende mense, probeer haarself nie verdedig of ander se aandag trek nie, omdat sy te bang is hy raak geweldadig. Al wat sy doen is om haar dogtertjie te beskerm en haar heeltyd te probeer gerusstel.

Daar sit sy. Gestrand op Parkstasie sonder geld en sonder enige manier om hulp te ontbied. Sonder beskerming. Verlore tussen ‘n massa haastige Gautengers op pad êrens heen. Sonder kennis of ervaring van so ‘n grootstad situasie. Maar nie sonder geloof nie.

Angeline het haar Verlosser as 17jarige leer ken en leef baie naby aan Hom. Sy vertrou Hom vir leiding. Sy probeer kalm bly. Sy stap al die pad terug na die oorspronklike taxi om te rapporteer dat sy co-driver haar beroof het. Die taxibestuurder ontken dat hy ooit ‘n co-driver gehad het of hom gestuur het om haar te help. Sy is verslae.

Sonder bohaai oor haar lot, vra sy hulp aan verbygangers. Hulle beduie haar na die naaste polisiestasie. Dit word al donker. Evangeline huil van skok en honger. Die polisie beskou haar as die krimineel. Wil nie eens ‘n verklaring afneem nie. Het geen simpatie nie en verleen geen bystand nie. Omstanders ontferm hulle en maak namens haar ‘n oproep na haar mense in Vanwyksvlei. Vanwyksvleiers reageer met langafstandoproepe terug na hulle eie mense in Gauteng. So kom die Slambee’s se skoonseun van Nigel, ‘n metropolisielid, tot haar redding. Neem haar en Evangeline onder hulle vlerk vir die nag. Help haar met taxigeld om die volgende dag weer tot in Kimberley te kom. Dié nag slaap sy en die kindjie by die taxi staanplek.

Angeliene3

Intussen raak haar man bekommerd omdat hy niks van haar hoor nie – sy beantwoord dan nie haar foon nie. Hy probeer haar aangee as vermis.

In Kimberley word sy weer deur simpatieke medereisigers gehelp om per taxi tot in Prieska te kom. Die skoolkar wat Vanwyksvlei se kinders vir die nuwe week Prieska toe bring, verneem van haar lot en spoor haar op. Bring haar veilig terug huis toe.

Angeline en haar dogtertjie keer ongedeerd terug na Vanwyksvlei. Sy gee alle eer vir hul beskerming en die hulp wat vreemdes gegee het, aan die Here. Sy’t die konferensie misgeloop, maar haar ondervinding het haar geleer wat dit beteken om onder die skadu’s van die Allerhoogste te kan skuil.

Hoe anders kon dit nie uitgedraai het nie!

 

101 jaar oud.

Dit is net gepas dat ek my 100ste blog oor Vanwyksvlei plaas op Mandela se 100ste herdenkingsdag. In die jaar waarin AVBOB en SANTAM hulle 100ste bestaansjaar vier en Antie Annie Swart van Vanwyksvlei 100 jaar oud sal word, berig ek graag oor ons gemeente se eeufeesviering.

Ta Annie

Sondag val ons klompie ambisieuse gemeentelede in ysige wind weg om gesamentlik 101km te stap ter viering van ons gemeente se 101 jaar van bestaan. Die wind van 2˚C is so sterk dat Dawid le Roux sy drone nie gelanseer kry nie om ‘n lugfoto van ons klompie te kan neem.

101

Hoe het die eeufees dan verlede jaar so ongesiens by ons verbygeglip? Dis ‘n storie van ‘n ander kleur. Op 8 April 2012 vier die gemeente luisteryk die 100jarige bestaan met allerhande gedenkwaardighede, besoekende eertydse predikante, die lot; maar dit is van die kergebou – nié van die gemeente nie. ‘n Hoeksteen word weer gelê, ‘n eeu na die eerste hoeksteen gelê is – 8 Junie 1912.

Verlede jaar vra Samantha Fourie, boorling van Vanwyksvlei, op NG Vanwyksvlei se fb-blad, of ons enige iets spesiaals gaan doen om die gemeente se 100ste bestaansjaar te vier. Ek antwoord so ewe dat die gemeente reeds 5 jaar vantevore sy eeufeesviering gevier het.

Dit pla my egter. Waar kom sy aan haar feite? Gaan kyk in die feesbundel van 1980 wat gepubliseer is om die dorp se 100ste bestaansjaar te vier. Daar word nêrens melding gemaak van die afstigtingsdatum van NG Vanwyksvlei vanaf NG Carnarvon nie. Net van die datum waarop die hoeksteen van die kerkgebou gelê is; weliswaar 8 Junie 1912. Nee, sy maak seker ‘n fout …

So blaai ek onlangs toevallig deur die heel eerste notuleboek van NG Vanwyksvlei se kerkraadsvergaderings. Op die skutbladsy staan: Notule Boek van de Ned. Geref Gemeente van Wyksvlei gesticht 15 Jan 1917.

WAT!!!

gestig

Iets rym nie. Vas onder die indruk dat die feesvierings van April 2012 die gemeente se eeufeesvierings was, begin ek delf. Kom ek later in die notuleboek af op die notule van ‘n kerkraadsvergadering van 4 Maart 1967 waarin besluit is dat die halfeeufees op 20 Augustus 1967 gehou sal word. Dan het die gemeente jou waarlik eers in die vyfde jaar nadat die kerkgebou se hoeksteen gelê is, afgestig van NG Carnarvon. Al wat ek kan aflei uit die inskrywings in die 1980 feesbundel is dat NG Vanwylksvlei toe nog steeds maar net ‘n wyk van NG Carnarvon moes gewees het.

halfeeu

Die groot afstand na Carnarvon en die nood aan ‘n vergaderplek vir ‘n erediens vir die mense van Vanwyksvlei, het aanleiding gegee daartoe dat die besluit geneem is waarvan geskryf word in die feesbundel van 1980. Carnarvon se kerkraad het besluit om ‘n kerkgebou in Vanwyksvlei op te rig vir eredienste in Vanwyksvlei. Besoekende predikante was soms genoop om vanaf ‘n bokwa by die dam, waar die meeste Vanwyksvleiers destyds gewoon het, eredienste te hou. Later is daar in ‘n soutstoor wat ook as tydelike woning van die magistraat gedien het, eredienste vir die gemeentelede in Vanwyksvlei gehou. Daar was geen sitplekke nie en die lidmate moes hulle eie stoele saambring.

Hoe lyk dit dan of ons een van die min gemeentes is wat éérs ‘n kerk gehad het, en tóé ‘n selfstandige gemeente geword het. Meer as 100 jaar gelede. En die datum van die gemeente se 100ste bestaansjaar het jou waarlik ongesiens by ons verbygegaan ondanks Samantha se navraag.

Ons het nie meer die lidmatetal of die hulpmiddels om nóú ‘n eeufeesviering te organiseer nie. Die handjievol gemeentelede is totaal uitgeput na die basaarvoorbereidings en twee begrafnisse in twee weke. Niemand het die krag om nou iets reusagtigs aan te pak nie. Die BullRun lê voor waarvoor ons vir seker nóú reeds moet begin voorberei. Hoe gaan ons reg laat geskied aan hierdie geskiedkundige tydvak?

Die gedagte aan ‘n kollektiewe stap van 101km op die Springbokoogpad word gebore. As siekte en onverwagte gebeure ons mense uitdun en verhoed om deel te neem, stap dié wat kan, net eenvoudig verder. (Van Zijl se afstand kan ook bygereken word want deesdae is hy ‘n gereelde bywoner van eredienste)

101stap

101name

Daarna eet ons verjaarsdagkoek wat gesny word deur Elné Hoon, die jongste stappertjie vandag.

Koeksny

Ons hou ‘n feesdiens in die saal en kuier lekker verder saam om die braaivleisvuur. Staaltjies van die voorsate gee smaak aan die kuier.

101koek

feesdiens

Worsbroodjies is tog nie te minderwaardig as feesmaal wanneer hande en middele min geraak het nie. Ons Meester se leefstyl van eenvoud is nog altyd ‘n goeie voorbeeld om na te volg. Dan nie?

(Indien jy wonder, net 97 blogs vertoon nog omdat ek reeds 3 verwyder het weens hul sensitiewe aard)