Die Storie van die Konsistorie

 

Elke konsistorie het ‘n storie.

Ons storie begin met hierdie geelkoper deurknop – kompleet of jy ‘n storieboek oopslaan met die afwagting op wat daarbinne vir jou wag.

L1120848

Hoeveel keer is hierdie deurknop al die afgelope eeu oop en toe gedraai? Ek wonder, word hy nog blink gevryf met braso?

Elke konsistorie het gewoonlik ‘n kluis. Ons s’n dateer beslis uit die vorige eeu. Wens ek kon die som geld wat oor die jare heen hierin veilig bewaar is nou hier op papier geskryf sien staan. Dink net wat kan vandag met daardie bedrag in hierdie gemeenskap verrig word. Opsigself ‘n versamelstuk, hierdie eeu oue kluis, sou ek dink. In die heel eerste notuleboek staan daar ‘n besluit aangeteken tydens ‘n kerkraadsvergadering van 14 Mei 1917 dat ‘n kluis aangekoop sal word vir die kerk. Om te dink, volgende jaar staan hierdie kluis al ‘n eeu hier.

 

Hierdie silwer nagmaalbord lyk of hy iets oorgekom het, maar blykbaar moet hy so skeef staan vir makliker gebruik deur die bedienaar van die nagmaal. Is die hout hamer vir gebruik tydens vergaderings wat te vurig raak? Of met die verhoor van tugsake dalk? Of is dit maar net daar om aan te wend met veilings tydens ‘n kerkbasaar?

Wanneer laas is dié klavier bespeel? Kan my mos nie indink dat daar deesdae veel gesing word tydens ‘n kerkraadsvergadering nie. Bybelstudies en bidure vind in die pastorie plaas, nie meer in die konsistorie nie. Hoeveel kinders het dalk by hierdie einste klavier leste gehad? Ek speel ‘n paar akkoorde. Al die note klink nog, al is party bietjie stram en effe van die toon af.

Uit die houtplafon hang ‘n enkel gloeilamp. Sonder ‘n skerm. Na al die jare weer in die mode.

L1130019

In die hoekkas hang ‘n toga. Die plaatjie sê die kas is gemaak en geskenk deur Rina se familie. Moet haar bietjie uitvra daarna…

L1120873

Twee ou Kanselbybels lê op die boekrak in die konsistorie. Die imposante eerste Kanselbybel met sy silwer klampe is “geschonken door de heer en mevr.  Vos” van Smouskolk in Des 1922.

L1120860

Kort na die eeufeesviering in 2012 verdwyn hierdie kosbare Bybel ampertjies uit die museum wat ingerig is met allerhande oudhede van gemeentelede. Glo reeds opgeskryf vir verkope deur die prokureur toe tannie Petro en haar oorlede man daarop afkom. Danksy hulle, besit die gemeente nog hierdie kosbare ou Bybel. Ongelukkig reeds bygekom deur ‘n vismot of twee.

Die jonger Kanselbybel, ‘n geskenk van die Rousseau’s van Gansvlei is 3 weke ouer as ek…

Elke konsistorie het egter nie meer deesdae kapstokke soos hierdie om hoede of kuile aan op te hang nie.

Kompleet soos die geloofshelde wat in Hebreërs 11 genoem word, hang daar ‘n galery van geestelike leiers se foto’s teen die muur in die konsistorie. Soos in elke ander konsistorie.

L1120837

Óns storie begin al in 1875, toe Vanwyksvlei nog as ‘n buitewyk van Carnarvon bedien word deur Ds W P de Villiers. Een na die ander pryk die geestelike leiers van die verlede teen die muur. Party werk vir jare hier, soos Ds. Brink wat vir 27 jaar lank, vanaf 1947 tot 1974 Vanwyksvlei as predikant bearbei. Die jongste twee van sy vyf sy kinders word hier gebore en groei op in Vanwyksvlei. Vandag nog het hulle almal ‘n baie nou band met die dorp en kan kosbare staaltjies uit hulle jeugjare vertel. Nie lank terug nie, lui die deurklokkie. Daar staan ‘n blondekop meisie wat vra of sy asseblief ‘n foto mag neem. Sy is in diens van die WNNR en doen ‘n impakstudie vir SKA in die gebied. Haar pa is in hierdie huis gebore en het hier opgegroei. Surina, stel sy haarself voor. “My oupa was lank die predikant hier.”

Ander se dienstydperk is maar kort, soos Ds. De Kock (nogal familie van Vasie de Kock) wat skaars 6 weke die gemeente bedien. Hy dien as voorsitter van slegs een kerkraadsvergadering, nl. die een gehou op 14 September 1946. Hy sterf skielik aan ‘n hartaanval. Op die kerkterrein staan ‘n gedenksteen op sy graf wat die gemeente vir hom opgerig het.

Die pa van die welbekende akteur Siegfried Mynhardt, Ds C F Mynhardt, se dienstyd strek hier in Vanwyksvlei oor 6 jaar; 1921-1927. Mevrou Mynhardt lê ook begrawe op die kerkterrein.

20160414_110329_4

Die gallery van geestelike helde eindig skielik by Ds Fransie Human in 2002. Wat sou die storie wees dat geeneen van sy opvolgers van die laaste 13 jaar se foto’s teen die muur pryk nie? Is daar ‘n storie agter die storie?

Advertisements

Soos die palm van haar hand

 

L1120750

So ken Betjie Adams van die VGK die binnekant van ons kerkgebou hier op Vanwyksvlei. Elke hoekie en lysie. Elke kassie en rakkie. Elke bakkie en beker. Elke bekleedsel en behangsel.

Vir die derde jaar in ‘n ry alleen (en voorheen saam met Ant Sophia), maak Betjie die kerk op ‘n Vrydag skoon. Soms ook op ‘n ander dag as die kerkprogram dit vereis. Sondag se koppies waaruit tee en koffie gedrink is. Die ablusietjie in die agterjaart van die kerk. Die silwer nagmaalware.

 

Die spieëls, horlosies en portrette. Die klede en doeke. Die houtgallery, orrel en orrelpype. Die eeu-oue banke wat gereeld gepolitoer moet word. Die hemelhoë lysies en vensters wat afgestof moet word.

“Die geldjie? Hoe sal ek nou sê, Mevrou. Die geldjie is maar seer. Maar ek het darem ‘n werkie. En elke bietjie help om die gate toe te hou.”

Betjie woon ver van die kerk teen die skuinste in die woonbuurt. Haar knieë, wat maar praat van die artritus, dra haar smôrs afdraand tot by die kerkgebou. En smirrae weer teen die bult op terug. “Dis soos my lewe, Mevrou. Die Here gaan voor en ek agterna.”

Kort-kort oorval ‘n hoesbui haar. Ek vra of sy medesyne het vir die hoes. “Ja, Mevrou. Karmedip. Ek brou vir my tee daarvan – van daai veldbossie wat in my tuin staan.”

Betjie verloor haar eerste man terwyl sy 8 maande swanger is met haar vierde seun. “Vergiftiging, Mevrou. Hulle het geknie in ‘n houer wat die brood vergiftig het op die plaas waar hy gewerk het. Die ander man het deurgetrek. Maar my Flip is afgesterwe.”

Vir 10 jaar versorg sy alleen haar vier seuns terwyl sy as skoonmaker werk vir Abel en Annelien by die winkel. “Dis maar swaar tye, Mevrou. Saans, as ek my kop neerlê, weet ek nie waar môre vandaan gaan kom nie. Maar elke môre, as die Here se son opkom, is daar maar weer voorsien.”

Neels word haar tweede man by wie sy nie kinders het nie. Maar Neels se kinders word ook vir haar soos kinders.  Neels het ‘n vaste werk en ‘n bestendige inkomste by KVB. Haar baba skryf vanjaar matriek in Carnarvon. Vir elke uitgawe van elke kind se onderrig, betaal hulle nog elke keer, sonder dat hulle geld moet leen of geld op verkeerde maniere moet aanvul.

“Betjie, watter deel van hierdie werk is vir jou lekker?”

“Dis vir my lekker, Mevrou, om eers hier in die stilte van die kerkgebou te kom sit en my broodjie en koppie koffie te geniet.”

“Is daar iets wat nie vir jou lekker is nie?”

“Daarvan weet die Kerkraad, Mevrou. Dis maar dingetjies waarvan hulle weet.”

Betjie sorg vir jare, terwyl sy nog by haar ouers woon, vir oompie Jakob en antie Rachel wat diep bejaard is. Na werk, loop sy eers daar aan. Was vir oom Jakob en versorg sy bedsere. Na sy dood, versorg sy steeds daagliks vir antie Rachel. Antie Rachel vertrou haar met haar lewe. Hoe sy eendag uitgelê wil word vir haar graf, wat Betjie vir haar moet aantrek, waar die geld vir die begrafnis weggesteek is.

So word ‘n koevert aan haar oorhandig na antie Rachel se ter aarde bestelling. Sy is te bang om die koevert oop te maak. “Nee, laat haar seun die koevert oopmaak. Net-nou spring daar iets uit wat ek nie kan hanteer nie.”

Dis antie Rachel se testament. Betjie erf die huis. Dieselfde een wat sy vandag in woon. “Ja Mevrou, ‘n mens bedink, maar God bestuur,”

20160401_100235_3