Die Chemie van Goeie CoF₂E₂

 

Woon mens op so ‘n afgesonderde plek in die wêreld soos Vanwyksvlei, staan ek steeds daarby: moenie snoep op goedkoop koffie nie!

Dis ‘n kuns om daardie koppie koffie perfek te brou. Mens kan so gou ‘n goeie boon in sy peetjie in stuur.

Kom ons begin by die boon, want dis waar mens begin. Jy begin níé jou koppie koffie uit ‘n blik of ‘n bottel nie, want daardie kitsmanier het reeds die koffie verkrag deur dit aan hoë hitte bloot te stel, dit so te kook dat dit ‘n ekstrak word, dit dan te vries en op te breek in kleiner yskristalle en dit dan weer te vriesdroog deur dit te verwarm en die waterdeel te laat verdamp. Nee, begin by die boon.

Ek het nog nie sover gevorder dat ek self die koffieboon brand nie. Daarvoor koop ek steeds gebrandes. En tot onlangs, reeds gemaaldes. Want uiteindelik het ons die koffiemeul van ons grensdae weer hier in Vanwyksvlei  in werking gestel.

Elza het met haar laaste besoek aan Port Elizabeth vir ons ‘n pak geroosterde koffiebone van Masterton’s gebring. O, daai geur! Ek ruik weer ‘n rit op teen Russelweg by Masterton’s verby!

L1120431

Daar word beweer dat die koffiebone vanaf die groen stadium gerooster word teen ‘n temperatuur van so 175˚C. Hoe donkerder die boon, hoe hoër was die temperatuur waarmee dit gebrand is. Ek onthou as kind het Oom Faan Voges op Consortmyn ‘n koffieboompie in sy tuin gehad. Ons het die pragtige rooi, ryp koffiebone afgepluk en die soet lagie afgesuig. Die pit weggespoeg. Ek sou wat wou gee om vandag weer by daai boompie te kon staan en ‘n handvol groen bone af te pluk.

Enewil, daai bone word geroteer terwyl dit brand, of in ‘n drom, of op ‘n plaat met openinge waardeur lug van onder af geblaas word wat die boon kan oplig in die roosterproses. Aanvanklik neem die bone die hitte op en later is dit asof dit brand en hitte uitstraal – kompleet soos houtskool dit doen. Brand dit te ver, sit jy net met ‘n koolstof klont. Daarna word dit afgekoel in bewegende lug.

Ons bêre die koffiepitte in die vrieskas om die geur die beste te bewaar. 50 pitte tel ek vir elkeen van ons af en maal dit met die koffiemeul – om dit te hoor en te ruik as daai slingertjie gedraai word, is deel van die vreugde van daardie spesiale koppie koffie.

Of jy dit reeds gemaal gebruik of self maal, moenie die water laat kook nie! “A kettle boiled is coffee spoiled” word gesê. Ek gebruik ‘n Erln Meyerfles met ‘n plat boom. So kan ek presies die regte hoeveelheid kookwater op die koffiemoer giet. G’n gefilter deur papier of geforseerdery met ‘n plunger nie.

4 Minute. Net vier. Dan word die fles geswirl. Dit veroorsaak ‘n draaikolk wat al die moer na onder trek. Nog so ‘n klein rukkie vir die moer om te stabiliseer, en dan skink mens gerieflik sonder ‘n sif want die moer dam op in die hoek van die fles.

Sonder melk en suiker, dankie. Mmmmm. Koffiekapitaal …

Advertisements

Amptelik in die amp

Op 25 Januarie 1981 word Johan georden as predikant in die NG-Kerk. Sy ma het altyd gespot: “Die dag as jy predikant word, reën dit.” Daardie dag sak die reën uit en verspoel Laingsburg.

21 Februarie 2016 word Johan bevestig as leraar van Vanwyksvlei. Dis sowat 35 jaar en 6 gemeentes later. Dit lyk nie na reën oor die Bo-Karoo nie …

Ds Charl Janse van Rensburg van Vosburg neem die bevestiging waar as konsolent van die Ring. Van ons vriende en familie kan nie die geleentheid bywoon nie, maar die De Wets van Swartpan kom wys gesig op pad Jongensfontein toe en die Moutons van Brits stuur seënwense via die skriba.

L1120318

Ds Plantjie van Vosburg behartig die bevestiging

L1120260

Lekker om weer vir Nico en Manda De Wet van Swartpan te kon sien

Gesamentlik met die bevestiging word daar nagmaal gevier. Wyk 4 se bekwame boere sorg vir die ete daarna in die kerksaal. Tilla en haar helpers dek die tafels met styl en eenvoud. Maak kos uit die boonste rakke. Ons kuier en eet gesellig saam. Ons is nou amptelik deel van die gemeente op Vanwyksvlei. Ingeseën. Ingeburger. Hartlik verwelkom. Die lewe is mooi.

O ja, die groen tabbert is toe gemaak…

L1120363 (2)

Lug, lig en ligene

Is ek dan alreeds so gewoond aan die skoon lug van Vanwyksvlei dat dit die motoruitlaatgasse van die oggendverkeer is wat my vroegoggend stap benadeel? Is ek dan al klaar so gewoond aan die donker Karoonagte dat dit die oorweldigende lig in die woonbuurt in die stad is wat my slaap so versteur? Kan dit wees dat ek na net drie maande kan terugverlang na ‘n kwynende Karoodorpie en sy opregte mense? Na die suurstofryke lug en die nagte waar die sterrelig feitlik die enigste bron van lig is?

Tans is ons in Pretoria om ons sake vir die volgende drie jaar te reël. Ons Smitfamilie en ons geestelike familie in Lyttelton-Oos gemeente het ons Sondag met ‘n seënbede gegroet.

 

L1120212

Die Smitfamilie |(sonder Elza) in lawwe luim

 

DSC_0302

Lyttelton-Oos groet

Die gemeente in Vanwyksvlei bied Johan ‘n kontrak aan vir drie jaar. Om net vir ‘n jaar als te los en daar te gaan werk, sou nie maklik kon realiseer nie. Wat sou ons met ons huis in Pretoria doen? Nou verhuur ons die huis met meeste van die inhoud vir drie jaar en maak gereed vir ons finale verhuising. Johan en vriend Bauer is reeds met Bauer se bakkie en Wally se sleepwa deur met ‘n eerste vrag persoonlike goed en behoort vandag terug te keer.

So waad ek deur my foto’s van die laaste drie maande. By die dorheid en die uitgestrekte niks, val my oog weer op die groen ligene wat teen die klippe lewe. Daar word beweer; hoe skoner die lug, hoe groener die ligene.

P1360015

Ligene groei aan die suidekant van die klippe

 

 

P1360009

Ligene kan jare lank oorleef en as daar vog kom, weer aktief begin raak.

 

 

Opvallend groei die ligene net aan die suidekant van die klippe. Blykbaar is dit die kant van die klip wat die minste son kry in die suidelike halfrond. Want son droog dit uit. Ligene leef van lig, lug en water. Dit is eintlik twee soorte organismes wat simbioties saamleef – ‘n alg en ‘n swam. Die alg fotosinteer in die sonlig en verskaf voedsel aan die swam. Die swam onttrek water en minerale uit die omgewing en voorsien dit aan die alg. Ligene kan uiterste omstandighede oorleef en na jare van droogte met gemak voortleef op die klip waarop dit vasgegroei het.

Die ligene is vir my ‘n metafoor van ons bediening in Vanwyksvlei. Simbioties. ‘n Saamlewingsooreenkoms. Ons het klaar daar in die dorte wortel geskied. Waar ‘n klein gemeente van sowat 70 lidmate nie ‘n voltydse leraar kan onderhou nie, word ons ‘n toegeruste huis, ‘n voertuig vir huisbesoek, ‘n maandelikse traktement en wyd ope harte aangebied. En ons sal die verantwoordelikheid op ons neem om elke lidmaat geestelik te versorg. As als volgens plan verloop, behoort Johan op 21 Februarie bevestig te word.

Sal ek vir die geleentheid vir my ‘n liggroen tabbert maak?