Ryk-Ryker-Verryk

Die rykste wat ‘n mens kan word, is wanneer jy die meeste weggee. Dit ís mos so dat dit saliger is om te gee as om te ontvang. Presies dít beleef ek weer die afgelope week met die Carpe Diem-span se uitreik na ons paar dorpe hier ver in die Bo-Karoo en Hardemanskaroo.

span

Banus, Stef, Mariëtte en Gwen (agter), Johnny, Cecile, Jo-Anne, Frsanklin en NJ

Die span is almal mense wat een of ander vaardigheid verniet kom deel met Noord-Kaapmense wat andersins geen blootstelling het aan hierdie tipe verryking nie. Mariëtte van Velden kom deel haar kunstalent. Jo-Anne Huizies haar dansevernuf. Franklin Huizies, sy kennis van klankredigering, NJ Van As, sy pastorale bekwaamheid, Stefné van Dyk haar musiekvaardigheid, Gwen Coetzee haar vernuf met naaldwerk, Cecile Perold haar liefde vir stories en voorlees, Banus Botha en Johnny Elyon hul kundigheid met berading.

Die span vertrek met twee voertuie met sleepwaens vanaf Wellington. Stefné bring omtrent 10 marimba’s van veskillende groottes, 10 ghitare, ‘n banjo, blokfluite en ‘n klomp ander perkussie instrumente saam. Sy bedryf ‘n musiekgroep, Handevat Musiekprojek, in Bettysbaai. Gwen kom ook van Bettysbaai waar sy aktief betrokke is met laslapwerk. Ook Cecile is ‘n nuweling in die span wat reis met stapels storieboeke. Die span bring ‘n klomp sakkies lemoene en nartjies, asook kratte vol koejawels saam om as verversings vir elke groep uit te deel.

Hulle maak staat op die gasvryheid van elke dorp se mense vir huisvesting en etes, asook vir die organisering van spanne en lokale waar alles kan plaasvind. In Vanwyksvlei word MooiLoop gastehuis en die pastorie beskikbaar gestel. Jakolien Kokt kry die dogters gereed vir die danse en die seuns vir die klankwerk. In Carnarvon bied die Dippenaars hulle dorpshuis aan. Ria Jacobs en Adri Anderson is sterre met alle organisasie in hierdie dorp. In Loxton stel Ingrid Shoffman haar kunshuis beskikbaar en die danse vind in die koshuis plaas. In Williston word huisvesting gereël by Everhardus en Erina Hoon, asook by die pastorie.

Die heel eerste nag word Johnny baie siek. Koors en benoudheid kry hom beet. In die vroeë oggendure neem Rob Anderson van Carnarvon hom hospitaal toe. Daar vertoef hy die res van die uitreik, maar bedien toe sommer van die hospitaalpersoneel vanuit sy siekbed.

Banus bedien baie suksesvol met sessies in innerlike genesing en wandel-in-die-Woord. Op versoek doen hy berading met ‘n kerkleier.

 

Stefne kry gou ‘n hele span op die been. Omtrent 10 per aktiwiteit. Binne 2 dae word ‘n hele program aanbied, kompleet met rieldanse en al. In Williston kry sy 15 deelnemers vir haar aanbieding.

stef

Cecile se groep begin sommer met 58 storiehonger mensies van alle ouderdomme in Carnarvon en omtrent 20 sluit in Williston by haar aan.

Cecile2

 

Gwen se naaldwerksters is almal jong kinders – 5 in Carnarvon en 20 in Loxton van so jonk as 6 jaar tot Gr 9-vlak.

Gwen

Jo-Annne, wat Rejoice, ‘n christelike dansskool in die Paarl bedryf, slaag daarin om binne 2 dae ‘n groep van 22 dansertjies in Vanwyksvlei en 12 in Loxton danspassies te leer waarmee hulle vreesloos optree tydens die afskluitingskonsert.

Franklin weer, wat as konsultant werk vir gemeenskapsradiostasies in die Paarl, stel sy kennis en sy rekenaar met sagteware tot die beskikking van ‘n spannetjie jong seuns – 7 in Vanwyksvlei en 7 in Loxton. Hy leer hulle hoe klankopnames werk, laat hulle hul eie stories in kletsrymvorm voorberei en self op die klankbaan inlees en redigeer. Ek verstom my oor sy aanslag – hy hou hom eenkant sodat die seuns selfstandig op sy rekenaar en met hulle selfone alleen die opnames en redigering kan behartig. Almal van hulle tree met selfvertroue op tydens die afsluitingskonsert wat ‘n vertoonstuk word van hulle hele blootstelling aan hierdie wonderlike medium wat tog so spreek tot elke jong seun van hulle ouderdom.

NJ, bestuurder van Wellington-Oos se kombi, bou verhoudings op met jong manne op voetsoolvlak. Hy onderneem ‘n toer deur die dorp om kontak met inwoners op te bou en hulle leefwêreld te probeer verstaan. In Vanwyksvlei kry hy 4 sokkerspanne bymekaar wat teen mekaar begin wedywer. Hierdie wedstryde lok ‘n groot getal toeskouers uit die woonbuurt. Later speel hy met ‘n groep van 15 raakrugby. By spansport vind hy aansluiting om oor leierskap, ‘n mens se lewenspad, oor verhoudings, oor manwees en oor ouerskap te deel. Heelparty sinvolle gesprekke ontluik vanuit hierdie lering.

NJ

sokker

Mariëtte bied skilderklasse aan vir 3 persone in Vanwyksvlei en lapverftegnieke vir 4 jong meisies en 4 ouer dames aan in Loxton. Saans gesels sy en Franklin tydens die byeenkomste met die gemeenskap oor seksuele verhoudings en die gevare van pornografie.

Marja

Ek kan net dink met watter opgewondenheid al hierdie kinders Dinsdag gaan terugrapporteer by hulle skole oor dié ongewone ervaring hierdie vakansie, danksy Carpe Diem Opleidingsentrum se onbaatsugtige uitreik.

Die terugvoer uit alle oorde wat ek ontvang is met groot lof aan die span. Dankie! Dankie vir die enorme impak wat julle in hierdie week kom maak het. Julle het nie die vaagste idee hoe skatryk julle ons agterlaat nie.

Advertisements

Duisternis vs Lig

12042779_662960343841871_2165648036144952851_n[1]

 

 Met hierdie diep woorde begin die aangrypende teks van die Passiespel wat Mariëtte van Velden, Neelsie van Zyl en Jo-Anne Huizies op die planke bring. Die heel eerste multikulturele Passiespel waarvan ek weet waar daar van verskillende rasse- en kultuurgroepe gebruik gemaak word om die stryd tussen die Lig en duister uit te beeld. ’n Unieke kombinasie van hogere koorwerke, Afrika tromme, etniese danse, kletsrym en swaar tjello- en orrelmusiek.

Kinders uit die woonbuurt Mbekweni op die tromme, dansers van Rejoice dansskool in die Paarl, koorsang van Musica Kantory in Bellville, ’n fenomenale rapper van die Andrew Murray Sentrum in Wellington  en ’n proffesionele voordragkunstenaar is die kontrasterende bestanddele waarmee hierdie unieke Passiespel gebruik word om, buiten die herhaling van die eeuoue paasboodskap op ’n nuwe manier, ook brûe tussen kulturele, sosiale en denominale groepe te bou.

 

Meer as twintig jaar gelede, tydens hulle arbeid in die sendingveld in Malawi, lê Mariëtte snags en luister na die nagtelike tromslae. Een boodskap vanaf een gehuggie, word opgevang en verder oorgedra aan ’n volgende. Hier kry die konsep gestalte om die Christelike boodskap op só ’n manier, amper soos in morse kode, oor te dra. Sy begin die aanvoorwerk. As mens nie self kan nie, en nie fondse het om so iets te laat gebeur nie, reik jy uit na familie met gawes. So kry sy die teks geskryf deur Erika Ochse. Laat sekere dele deur die uwe oorskryf in kletsrym. Kry vir Tommie Ferreira as ’n komponis aan boord wat musiek kan komponeer wat die uiterse pynlike en eensame pad van die Verlosser deur swaar koorwerk, ‘n orrel en ’n tjello kan  uitbeeld.

Met die tyd ryp om brûe tussen kulture neer te lê, lanseer sy die projek. Neelsie Van Zyl begin die Kantory afrig. Elmien Thom stem in om die orrel te speel. Self kry Mariëtte ’n ritmegroep uit Mbekweni aan die gang. Tjellis Alma Coertzen deel in die begeleiding. Jo-Anne Huizies choreografeer danse op die ritme van tromme en kletsrym. Haar span dansers word saamgestel uit lede van haar dansskool en meisies uit die gemeenskap wat nog nooit voorheen gedans het nie. Sy improviseer selfs ‘n solodans as Maria.

12279060_662960767175162_8755794436872182632_n[2]

Jo-Anne Huizies as Maria

 

Jeanette Ingwerson, met haar dramatiese stem, kom aan boord om afwisselende dele van die teks voor te dra.

 

10258794_662960647175174_3533521525035622192_n[2]

Jeanette met haar  ryk, dramatiese stem.

Paul Lawrence, met sy liefde vir die saak, bly oor as die enigste rapper van ’n groep van vier. Met sy Engelse aksent, rap hy die Afrikaanse teks meesterlik:

580399_662960357175203_5525636305744838081_n[1]

 

1558568_662960433841862_7732046220715715642_n[1] 

10639396_662960493841856_8333127693356685059_n[1]

 

 Die voorbereiding word ’n groter brugbou-aksie as wat iemand kon voorspel. Want om proffesionele mense, wat net ’n uur in die week het om koor te oefen, en kinders uit ’n informele nedersetting op een verhoog aan een produksie te laat werk, word ’n groter uitdaging as wat enigeen kon voorspel. Dit vereis begrip vir mekaar se omstandighede. Dit vra geduld as die Afrika-horlosie anders aftik as die hoogs gesinchroniseerde, geprogrammeerde stadsproduk. Dit benodig geloof as hoofspelers kort voor ’n optrede belangstelling verloor en onttrek. Dit eis ongekende uithouvermoë om kinders uit verskillende skole af te rig, aan te ry, gemotiveerd te hou, te beloon. Dit soek gebedsgroepe wat konstant moet intree. Dit kos takt as misverstande opduik. Dit vereis visie om mense betyds op te kommandeer om kostuums te begin maak al is fondse skraal. Dit opsig self raak ’n styd waarin die duister werkliker word as wat mens wil voorgee.

20160320_201159_1

Die dansers wat die duister uitbeeld, dra swart mantels wat later verander in die hele spektrum van lig

Dan is daar nog elemente soos klank, beligting en choreografie, waarsonder so-iets nie aangebied kan word nie. Daar is reklame nodig. Borge word ’n noodsaaklikheid. Vrywilligers wat uit eie sak kan instaan vir die te ete en te drinke en te karweie vanuit drie verskillende rigtings tydens repitisies moet aanboord kom.

 

L1120551

Daar is altyd tyd vir sosiaal verkeer as almal smul aan die lekker kos waarvoor vrywilligers sorg.

Gelukkig speel lojale mense soos Adré Malherbe van Island of Hope in die Paarl ’n ongeëwenaarde rol. Met sy charisma kry hy mense aan boord wat in elke behoefte kan voorsien. Die ATKV en Drakenstein Munisipaliteit tree in as borge. Anonieme donateurs maak hulle beursies oop. Gemeentes koop in en bied geleenthede vir die ritmegroep om op te tree tydens eredienste om solank blootstelling te kry.

 

Iets begin gebeur wat groter word as die twee optredes wat geskeduleer is (Moedergemeente in Wellington en Welgemoed in Bellville). Mense begin begrip ontwikkel vir mekaar se omstandighede. Kinders uit ’n plakkers milieu kry blootstelling wat nooit sou kon gebeur nie. Deure gaan vir hulle oop. Verhoudings oor grense heen ontstaan. Kruiskultureel kom iets los. Mense beleef vir die eerste keer regtig die boodskap.

 

So laat die Lig deur die duister

Barabas vry

en word die Lig weggelei.

Skeur die gordyn en breek nou die deure oop

vir die fees van vryspraak

om almal na God se Lig te nooi

 

Van die graf en dood

bly net ’n wegrolklip,

’n doek wat eenkant lê!

 

EN DAAR  IS  LIG!

IMG_4699

Ek is bevoorreg om dit te kan beleef. Hoe al die dele ’n geheel word om die oorwinning aan die kruis dmv hierdie uiteenlopende genres uit te beeld. Die duister ís oorwin. Die Lig seevier. Bloot te oordeel aan die uiteenlopendheid van die gehore wat kom uit elke denkbare ras en kultuurgroep, is die sukses reeds sigbaar. En nou, meer as ooit tevore, moet kulture en klasse grense laat sak om brûe neer te laat sodat dié boodskap oraloor gehoor kan word.