Plêstiek issie vi’ wegstiek; Episode 2

20180517_110016

Vanwyksvlei se werkswinkel om handwerk van herwinde plastiek te maak, realiseer met 18, ja 18! deelnemers.

Nooit het ek so ‘n oorweldigende reaksie op my kennisgewing verwag nie. Spring ek darem vir jou rond om almal se begeesterdheid om allerhande mooi goed van plastiek te maak, te kan bedien!

Ek begin my werkswinkel, nadat ons geopen en mekaar leer ken het, gewoonlik met ‘n algemene motivering oor die noodsaaklikheid van herwinning. Dan trek ons los om te leer plarn maak (plastic yarn). Sommer gou sien ek waarmee ek te doen het – gemoedelikheid en kwinkslae soos die klomp sit en drade uitrek – julle kan net dink!

Binne die oggend van die eerste dag is al my sakke wat ek probeer bymekaar maak het, opgebruik. Dit noop die deelnemers om uit te gaan en sakke, bottels en proppe te gaan bymekaar maak. Dis mos presies waaroor herwinning gaan.

Die span werk met ywer  en entoesiasme. Die een kreatiewe eindproduk na die ander word op die tafel opgestapel. Niemand is tevrede om net een tegniek te leer nie. Ek staan bont. Maar sommer gou sien ek hoe hulle mekaar begin help. Dies wat reeds weet hoe om te weef, of te fuse, of te vleg, help ‘n ander. Katriena wys vir Grieta hoe om blommetjies te maak. Amelda help vir Antoinette om kraletjies in te werk.  Grieta help vir Zetta om die plarn in die naald te kry. Eileen wys vir Joanna hoe om met ‘n warm naald gaaitjies te smelt. Sharon en Magdalena pak ‘n projek gesamentlik aan. Daar heers ‘n gees van samewerking en eensgesindheid.

Ant Annie hou almal aan die lag. Haar hande kan nie sonder haar mond koördineer nie: “Die Here is my Herder julle moet my nou los dat ek kan konsentreer niks sal my ontbreek nie ek gaan die heel mooiste handsak hekel wat julle nog ooit gesien het Hy laat my neerlê maar sie julle ophou om my aandag af te trek in groen weivelde na waters waar… maak iemand dan nie bietjie koffie nie?”

Net Katriena Mostert sê nie ‘n woord nie. Op haar eie sit sy die een hekelwerkie na die ander en afhandel. Berei self haar plastiekstroke daarvoor voor en as haar sakke opraak, gaan soek sy nog.

20180517_161329

Katriena word beloon met ‘n grooot tol wol. Sy het my die minste ‘gepla’

Elke oggend as ek oopsluit, is die saal netjies aan die kant. Elke snippertjie en rafeltjie opgevee en als mooi netjies georden by elkeen se werksplek. Dis ‘n plesier om met hierdie span te werk. Spontaan doen een van hulle soggens ‘n gebed as ons open. Ek kry te doen met mense wat almal al een of ander tyd deur die lewensmeule is en tog met soveel blymoedigheid voortgaan. Hartseer stories ontvou soos ons sit en saamwerk.

20180517_160552

Die span van CWP met hulle opsieners

Meeste van die deelnemers is CWP-werkers wat afgedeel is vir die werkswinkel. Hulle oorreed hulle opsigter om te kom kyk na die mooi goed wat hulle reeds gemaak het. Toe Teresa, die opsigter dit sien, is sy so beïndruk met wat vermag is, dat sy daar en dan besluit dat elke span voortaan plastiek wat rondwaai in die dorp, asook bottels en proppies sal bymekaarmaak in swart sakke wanneer hulle  uitgaan om te skoffel.

Hoera!! ‘n Oorwinning vir Vanwyksvlei se rommelprobleem!!

Advertisements

Werksoek

p1360989

 

 

Oral oor die land is daar CWP (gemeenskapswerkprogramme) aan die gang. ‘n Regeringsinisiatief. Skoffelspanne, noem ons hulle hierlangs. In werking al vir die afgelope 4 jaar. Die mense in die oranje uniforms wat in groot groepe straataf stap. Dalk met een graaf, een hark en een spitvurk tussen hulle.

“Wat moet ek doen om deel van die skoffelspanne te kan word?” verneem ek by Theresa Esterhuizen, die ‘site administrator’.

“Juffrou vul by my ‘n aansoekvorm in. Ek soek net juffrou se ID en ‘n bankrekeningnommer. Ek stuur dit Johannesburg toe. As hulle Juffrou aanstel, sal ek Juffrou laat weet. Dit kan so 3 maande vat.”

“Van watter salaris praat ons hier?”

“R81 per dag.”

“Moet ek dan elke dag kom werk?”

“Nee Juffrou, net 2 dae per week. Of 8 dae per maand.” Ek maak gou sommetjies.

“So, ek kan ‘n hele R648 per maand verdien! Mag ek ander werk ook doen op die ander dae van die week?”

“Juffrou mag. Maar Juffrou moet eintlik werkloos wees. Maar as Juffrou enige ander cleaning job vat vir ‘n dag of twee in die week, maak dit nie saak nie.” Heimlik wonder ek of ‘n onbetaalde cleaning-cooking-washing-ironing job ook tel.

“Moet ek ANC stem om aangestel te kan word?” Theresa lag net. Blykbaar is daar nêrens op die aansoekvorm ‘n plek om jou politieke oriëntasie in te vul nie. Maar ek weet daar was onlangs groot betogings in ons dorp – o.a. ook oor die aanstelling van slegs ANC-lede by die skoffelspanne en die boukontrakte van paaie en HOPhuise.

“Wat sal my werksure wees?”

“Juffrou meld 8 uur aan hier by die depot. 7:30 in die erge somermaande. Dan kyk Juffrou op die bord waar Juffrou ingedeel is om te gaan skoffel. Juffrou se supervisor sal Juffrou in ‘n span indeel. Vanaf 10uur tot 10:30 mag Juffrou ‘n teebreuk neem. Etensuur is vanaf 1-2nm. Dan tjaila die span weer om 3:30.”

Mmmmm. Klink nie te dronk nie. “Maar is ek nie te oud om aansoek te doen nie? Moet ek ‘n fiksheidstoets of ‘n bekwaamheidstoets kan slaag?”

20161114_092702

“Geen ouderdomsperk nie Juffrou.”

“Wat maak ek as ek die dag siek is en nie kan kom werk nie? Verloor ek dan my salaris? ”

“Juffrou laat weet net Juffrou se supervisor. Gaan kliniek toe. Bring ‘n briefie van die kliniek af saam en kom handig dit die volgende keer in. As daar ‘n rede vir Juffrou se siekte is volgens die suster by die kliniek is, kry Juffrou nog steeds daardie dag se pay.”

“En as my site reeds skoongeskoffel is, wat maak ek dan? Moet ek dan papiere en plêstieksakke optel?”

“Juffrou se supervisor sal besluit of julle moet skoffel of rommel optel. Gewoonlik kry die span ‘n swart sak as dit die dag tyd is om rommel op te tel.” Nou verstaan ek ook hoekom spanne meters  van sakke wat teen drade vasgewaai het kan sit en verseg om rommel te vergaar – hulle het nie ‘n swart sak ontvang nie …

“Moet ek my uniform koop?”

“Nee, Juffrou sal ge-issue word as Juffrou aangestel word.”

“Werk ek elke week van die jaar, of mag ek darem vakansie kry? En wat maak ek as dit te warm is om te werk?”

“Juffrou sal net werk tot middel Desember. Krismis kry almal af. As die skool in Januarie begin, val almal weer in. En as dit te warm is, werk julle net tot 12uur.”

“Mag ek aansoek doen om ‘n supervisor te word? Het ek spesiale kwalifikasie daarvoor nodig? Moet ek weet watter plante geskoffel mag word en watter toegelaat moet word om te groei?“

“Geen spesiale kwalifikasies is nodig nie. Juffrou moet dan net 20 dae per maand werk. Supervisors word R106.00 per dag betaal. Daar is 5 supervisors aangestel in die dorp. Elkeen het 2 spanne onder hom. Maar daar is nie nou ‘n pos oop nie.”

20161114_0927290

Eileen Karsten is ‘n supervisor

 

As mens nie tussen ‘n duwweltjie en springbokkougoed, of kindervinger en jakkalspisbos hoef te kan onderskei nie, nie hoef te weet hoe lyk ‘n vygie of ‘n namakwalandse daisie as dit ontkiem nie; nie opgelei hoef te wees in kennis van verskillende grassoorte nie, maak dit nou vir my sin dat die skoffelspanne als voor die voet uitspit. Maak skoon beteken maak dood. Nou kan ek ook verstaan waarom ou Johannes so ontsteld is dat ek hom nie toelaat om my werf steriel skoon te skoffel nie: “Ek kry al ‘n slegte naam in die dorp oor Juffrou my nie toelaat om die onkruid uit te spit nie.”

“Onkruid Johannes? Is dít onkruid? Wat bly dan oor vir die voëls en die velddietjies om te eet as jy voor die voet net uitspit en skoonvee? Hierdie is die Vader se manier om die grond te anker en te beskerm teen die erge koue en bloedige hitte. Skoffel jy dit voor die voet uit, dan vrek die grond morsdood en oor ‘n paar jaar sál niks meer groei nie en sál daar g’n saad meer wees om te ontkiem nie en sál al die voëls en insekte die dorp verlaat en sál daar nie meer werk vir skoffelspanne wees nie.”

“Watter ander posisies is daar nog in die span” verneem ek by Theresa.

“Net mý werk as site administrator en Bet se werk as stoorvrou.”

20161114_092646

Bet is die stoorvrou wat besluit wie uitgereik mag word met ‘n kruiwa of ‘n spitvurk of ‘n hark.

 

“Oor hoeveel mense oefen jy beheer uit?”

“Oor die stoorvrou en die 5 supervisors en oor 344 werkers in Vanwyksvlei.”

In ‘n dorp van 3000 inwoners is dit ‘n goeie werkskeppingsprogram. ‘n Goeie 11,5 % werkskepping. En as als wat probeer groei reeds uitgeskoffel is, dan kan mens seker maar net onder die bome bly sit soos mens so dikwels daagliks opmerk.

So verdien mens gerieflik steeds jou salaris so sit-sit-so.